Cuộc nổi dậy ở phố Wall

Cuộc nổi dậy ở phố Wall – Michael LewisĐối với tôi, cuốn sách Cuộc nổi dậy ở phố Wall đã bắt đầu ngay từ khi tôi nghe được câu chuyện về Sergey Aleynikov, anh chàng chuyên gia lập trình máy tính người Nga từng làm việc cho Goldman Sachs. Vào mùa hè năm 2009 sau khi nghỉ việc, anh ta bị FBI bắt giữ và bị chính phủ Mỹ buộc tội trộm mã máy tính của Goldman Sachs. Lúc đó, tôi thấy chuyện này thật quái đản. Sau cuộc khủng hoảng tài chính mà Goldman góp vai trò quan trọng đến thế, nhân viên duy nhất ở Goldman Sachs bị buộc tội lại là người đã lấy đi thứ gì đó của Goldman Sachs.

Tôi thấy còn quái đản hơn nữa khi các công tố viên của chính phủ cho rằng không nên để anh chàng người Nga này được đóng tiền tại ngoại, vì mã máy tính của Goldman Sachs, khi rơi vào tay kẻ xấu, có thể được sử dụng để “thao túng thị trường bằng các chiêu trò gian lận”. (Nói vậy thì Goldman là tay tử tế ư? Nếu Goldman Sachs có thể thao túng thị trường, các ngân hàng khác cũng có thể làm việc đó, đúng không?) Nhưng có lẽ khía cạnh quái đản hơn cả của vụ việc này là dường như thật khó có thể giải thích việc mà anh chàng người Nga kia đã làm. Ý tôi không phải chỉ là những việc anh ta đã làm sai mà là công việc của anh ta. Anh ta thường được mô tả là “lập trình viên giao dịch cao tần” nhưng đó không phải là lời giải thích.

Đó chỉ là một biệt ngữ của ngành, mà mùa hè năm 2009, phần lớn mọi người, kể cả người của Phố Wall, cũng chưa từng nghe nói đến. Vậy giao dịch cao tần là gì? Tại sao đoạn mã cho phép Goldman Sachs thực hiện nó lại quan trọng đến độ khi phát hiện ra một nhân viên sao chép mã, Goldman Sachs đã phải gọi ngay cho FBI? Nếu đoạn mã này vừa có giá trị lớn, vừa nguy hiểm với thị trường tài chính đến thế, làm sao một anh chàng người Nga mới chỉ làm việc cho Goldman Sachs được hai năm lại có thể động vào nó?Cuối cùng, tôi bắt tay vào việc tìm kiếm người có thể giải đáp được những câu hỏi này.

Cuộc tìm kiếm của tôi kết thúc ở một căn phòng trông ra khu Trung tâm Thương mại Thế giới, thuộc tòa nhà One Liberty Plaza. Tụ họp trong căn phòng này là một nhóm nhỏ những nhân vật cực kỳ thạo tin, đến từ đủ mọi ngóc ngách của Phố Wall − các ngân hàng tên tuổi, các sàn giao dịch chứng khoán lớn và các hãng giao dịch cao tần. Nhiều người trong số họ đã bỏ những công việc lương cao để tuyên chiến với Phố Wall và điều này, cùng với những điều khác, đồng nghĩa với việc đánh thẳng vào vấn đề mà anh chàng lập trình viên máy tính người Nga được Goldman Sachs tuyển về để tạo ra. Không chỉ có vậy, họ đã trở thành chuyên gia giải đáp những câu hỏi của tôi, cũng như nhiều câu hỏi khác mà lúc đó tôi chưa nghĩ đến.

Chúng hóa ra lại lý thú hơn cả mong đợi của tôi.Lúc mới bắt đầu, tôi không mấy hứng thú với thị trường chứng khoán, dù như đa phần mọi người, tôi thích xem nó bùng lên rồi sụp đổ. Lần thị trường này sụp đổ ngày 19 tháng 10 năm 1987 thật tình cờ làm sao lại diễn ra, đúng lúc tôi đang loanh quanh trên tầng 40 của tòa nhà One New York Plaza, chỗ phòng bán hàng và giao dịch chứng khoán của Salomon Brothers, công ty tôi đang làm khi đó. Đó là một vụ khá thú vị. Nếu cần bằng chứng chứng tỏ rằng ngay cả những người trong cuộc ở Phố Wall cũng chẳng hay biết chuyện gì sắp xảy ra ở đây, thì đây chính là bằng chứng đó.

Mới phút trước mọi sự vẫn êm ả, thế mà chỉ sau chớp mắt, giá trị của toàn bộ thị trường chứng khoán Mỹ đã sụt giảm 22,61% mà không ai hiểu nổi tại sao. Trong suốt thời gian diễn ra cú sụt đó, để né tránh yêu cầu đặt lệnh bán từ các khách hàng, một số nhà môi giới Phố Wall đã lơ luôn chuyện nhấc điện thoại. Đây không phải là lần đầu tiên dân Phố Wall tự gây tai tiếng cho mình, nhưng lần này các nhà chức trách đã đáp lại bằng cách thay đổi quy định − tạo điều kiện cho máy tính thực hiện những công việc mà những con người bất toàn kia đang làm.

Cú sụt thị trường chứng khoán năm 1987 đã tạo đà cho một tiến trình − lúc đầu còn yếu ớt, rồi mạnh dần theo tháng năm − kết thúc bằng việc máy tính thay thế hẳn con người.Trong thập niên vừa qua, các thị trường tài chính đã thay đổi chóng vánh đến độ hình ảnh của chúng trong tâm trí chúng ta không còn đúng với thực tế nữa. Hình ảnh mà tôi cá là hầu hết mọi người vẫn giữ trong tâm trí về các thị trường này là hình ảnh con người giữ vai trò chủ đạo. Trong hình ảnh đó có dải băng chạy ngang chân màn hình một chương trình truyền hình cáp nào đó, và những tay cừ khôi trong bộ com-lê bóng bẩy đứng trên sàn giao dịch, gào vào mặt nhau. Hình ảnh đó đã lỗi thời; thế giới mà nó thể hiện đã chết.

Từ khoảng năm 2007, những anh chàng cổ bự chảng trong những bộ com-lê bóng bẩy đã không còn đứng trên sàn giao dịch; hoặc nếu còn ở đó, thì họ cũng chỉ là những gã vô dụng. Vẫn có một số người làm việc trên Sàn Giao dịch Chứng khoán New York và nhiều sàn khác ở Chicago, nhưng họ không còn cầm trịch bất kỳ thị trường tài chính nào, hay có góc nhìn “đặc quyền” vào những thị trường đó nữa. Thị trường chứng khoán Mỹ lúc này đang giao dịch trong các hộp đen, nằm trong những tòa nhà được bảo vệ nghiêm ngặt ở New Jersey và Chicago.

Thật khó nói điều gì đang diễn ra bên trong những chiếc hộp đen đó − những dải băng chạy ngang chân màn hình trong chương trình truyền hình cáp chỉ nắm bắt được một phần rất nhỏ của những gì đang xảy ra trên thị trường chứng khoán. Các báo cáo công khai về những chuyện xảy ra bên trong các hộp đen đều rối rắm và không đáng tin − ngay cả một chuyên gia cũng không thể nói chính xác chuyện gì đang xảy ra trong đó, hay khi nào thì nó xảy ra, hoặc vì sao. Một nhà đầu tư bình thường lẽ tất nhiên chẳng có hy vọng gì để biết, dù là chút ít những gì cần biết. Anh ta đăng nhập vào tài khoản TD Ameritrade, E*Trade hoặc Schwab của mình, nhập mã một cổ phiếu nào đó, rồi nhấn vào biểu tượng “Mua”.

Có thể anh ta nghĩ mình biết chuyện gì sẽ xảy ra sau khi nhấn phím máy tính, nhưng tin tôi đi, anh ta không biết gì đâu. Nếu biết, anh ta hẳn sẽ suy nghĩ thêm lần nữa trước khi nhấn cái phím đó.Thế giới vẫn bám rịt lấy hình ảnh cũ mèm về thị trường chứng khoán bởi nó mang lại cho người ta cảm giác yên ổn; bởi thật khó vẽ được hình ảnh của thứ đã thay thế nó; và bởi một số ít những người có khả năng vẽ được nó lại chẳng màng làm việc đó. Cuốn sách này là nỗ lực nhằm phác họa hình ảnh đó.

Đó là bức tranh kết hợp một chùm những bức tranh nhỏ hơn − về Phố Wall thời kỳ hậu khủng hoảng; về những kiểu mánh lới tài chính mới; về những chiếc máy tính, được lập trình để hành động vô tư theo những cách mà bản thân kẻ lập trình không bao giờ làm được với tư cách một con người; về những nhân vật xuất hiện trên Phố Wall với ý tưởng về một thứ khiến thị trường hoạt động chỉ để nhận ra rằng thị trường hoạt động theo cách hơi khác so với những gì họ dự định. Một nhân vật trong đó − ngạc nhiên thay lại là một người Canada − đứng ở chính giữa bức tranh, sắp xếp các bức tranh nhỏ hơn thành bức tranh tổng thể.

Đến lúc này, tôi vẫn không khỏi kinh ngạc trước việc anh chàng này sẵn lòng mở tung cánh cửa nhìn vào thế giới tài chính Mỹ và chỉ ra cho mọi người thấy thị trường đó đã thành ra như thế nào.Và anh chàng lập trình viên giao dịch cao tần của Goldman, bị bắt giữ vì tội trộm mã máy tính của hãng này, cũng vậy. Khi làm việc cho Goldman Sachs, Sergey Aleynikov có một bàn làm việc ở tầng 42 của tòa nhà One New York Plaza, đúng chỗ sàn giao dịch trước đây của Salomon Brothers, cao hơn nơi tôi từng chứng kiến cú sụt của thị trường chứng khoán hai tầng. Anh chàng này cũng chẳng hứng thú với việc ở lại tòa nhà đó hơn tôi là bao, và vào mùa hè năm 2009, anh nghỉ việc để đi tìm vận may cho mình ở nơi khác.

Ngày 3 tháng 7 năm 2009, anh hào hứng ngồi trên chuyến bay từ Chicago tới Newark, New Jersey, mà không ý thức được vị trí của mình trong thế giới rộng lớn này. Anh chẳng tài nào biết được chuyện gì sẽ xảy ra với mình khi máy bay hạ cánh. Anh cũng chẳng hề hay biết phần cược trong cuộc chơi tài chính mà anh giúp Goldman Sachs góp một chân đã cao đến nhường nào. Kỳ cục là, để thấy được tầm mức của phần cược ấy, anh chỉ cần nhìn ra cửa sổ máy bay, đưa mắt dõi xuống khung cảnh nước Mỹ bên dưới.Michael Lewis

Mời các bạn đón đọc sách Cuộc nổi dậy ở phố Wall.

Author: admin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copyright © 2018 1000 Cuốn Sách Tải Miễn Phí | Design by ThemesDNA.com
top